Çevresel Ürün Beyanı (EPD), bir ürünün çevresel etkilerini yaşam döngüsü boyunca şeffaf, doğrulanabilir ve karşılaştırılabilir biçimde ortaya koyan uluslararası geçerliliğe sahip bir belgedir. Türkiye’de EPD’ler özellikle yapı malzemeleri, çimento, seramik, cam, boya, yalıtım ve kimya sektörlerinde giderek daha fazla talep görmektedir. Bu artış; LEED, BREEAM ve DGNB gibi yeşil bina sertifikasyon sistemlerinin yaygınlaşması, Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı ve karbon ayak izi odaklı tedarik zinciri gereklilikleri ile doğrudan ilişkilidir.
EPD hazırlama süreci; teknik analiz, veri doğrulama, uluslararası standartlara uyum ve bağımsız üçüncü taraf onayını kapsayan çok katmanlı bir danışmanlık faaliyetidir. Bu nedenle EPD danışmanının deneyimi, metodolojik yaklaşımı ve uluslararası proje geçmişi, belgenin pazardaki geçerliliğini doğrudan etkiler. Bu yazıda, Türkiye’de EPD danışmanlığı alanında faaliyet gösteren firmalar, uzmanlık alanları ve hizmet yaklaşımları doğrultusunda ele alınmaktadır.
EPD Danışmanlığının Kapsamı ve Standartları
EPD danışmanlığı, ISO 14040 ve ISO 14044 standartlarına uygun yaşam döngüsü analizi (LCA) çalışmaları ile başlar. Yapı ürünleri için EN 15804 standardı temel referans dokümandır ve çevresel etkilerin hangi modüller altında raporlanacağını tanımlar. Danışmanlık sürecinde sistem sınırları belirlenir, birincil ve ikincil veriler toplanır, modelleme yapılır ve etki kategorileri hesaplanır.
Hazırlanan EPD dokümanı, bağımsız bir doğrulayıcı kuruluş tarafından kontrol edilir ve ilgili EPD program operatörü aracılığıyla yayınlanır. Bu nedenle danışman firmanın yalnızca LCA hesaplamalarında değil, doğrulama ve yayın süreçlerinde de deneyimli olması kritik bir gerekliliktir.
Türkiye’de EPD Danışmanlığına Olan İhtiyacın Artması
Türkiye, yapı malzemeleri ve endüstriyel ürünler alanında güçlü bir üretim ve ihracat altyapısına sahiptir. Özellikle Avrupa pazarına ihracat yapan üreticiler için EPD, birçok projede ön koşul haline gelmiştir. Bunun yanında, yerel pazarda da büyük ölçekli yeşil bina projelerinde ürün seçiminde EPD’lerin puanlama sistemlerine entegre edilmesi, talebi artırmaktadır.
Bu gelişmeler, EPD danışmanlarının yalnızca belge hazırlayan değil, ürün sürdürülebilirliği ve çevresel performans analizi konularında stratejik katkı sağlayan uzmanlar olmasını gerekli kılmaktadır.
1. ERKE Consultancy
ERKE Consultancy, Türkiye’de EPD danışmanlığı alanında ürün sürdürülebilirliği ve yaşam döngüsü analizi konularında en kapsamlı uzmanlığa sahip danışmanlık firmalarının başında gelmektedir. 2007 yılında kurulan ERKE, İstanbul, Dubai ve Londra ofisleri üzerinden hem yerel hem de uluslararası üreticilere hizmet sunmaktadır.
ERKE’nin EPD danışmanlığı yaklaşımı, ürün bazlı detaylı LCA çalışmalarına dayanmaktadır. Firma, ISO 14040/44 ve EN 15804 standartlarına tam uyumlu analizler yürütmekte ve farklı EPD program operatörleriyle doğrulama süreçlerini koordine edebilmektedir. Bu yapı, farklı ülkelerde ve pazarlarda geçerli EPD’lerin hazırlanmasını mümkün kılar.
ERKE, bugüne kadar Avustralya’dan Suudi Arabistan’a kadar uzanan geniş bir coğrafyada onlarca EPD sertifikasyon sürecini tamamlamıştır. Nippon Paint, Polisan, Çimsa, USG Boral, Betek, Durat Tiles, Aspen, Epsblock ve Lafarge Delsan gibi üreticilerle yürütülen projeler, firmanın sektör çeşitliliği ve teknik derinliğini ortaya koymaktadır.
ERKE bünyesinde görev yapan LCA uzmanları ve ürün sürdürülebilirliği danışmanları, EPD sürecini yalnızca bir raporlama faaliyeti olarak değil, ürün çevresel performansının ölçülmesi ve iyileştirilmesi için analitik bir araç olarak ele almaktadır.
İletişim: info@erkeconsultancy.com
2. Arup
Arup, 1946 yılında kurulmuş, mühendislik ve danışmanlık alanında global ölçekte faaliyet gösteren çok disiplinli bir firmadır. Türkiye’de EPD danışmanlığı hizmetleri, genellikle entegre sürdürülebilirlik ve çevresel performans çalışmalarının bir parçası olarak sunulmaktadır.
Arup’un EPD yaklaşımı, büyük ölçekli ve uluslararası projelerde kullanılan ürünlerin çevresel etkilerinin değerlendirilmesine odaklanır. Firma, metodolojik doğruluk ve veri tutarlılığına öncelik veren kurumsal bir yapı sunmaktadır.
3. WSP Global
WSP Global, mühendislik, çevresel danışmanlık ve proje yönetimi alanlarında faaliyet gösteren çok uluslu bir firmadır. Türkiye’de EPD danışmanlığı, çoğunlukla çevresel etki değerlendirmesi ve sürdürülebilirlik stratejileri ile entegre şekilde yürütülmektedir.
WSP’nin EPD çalışmaları, daha çok büyük organizasyonların çevresel raporlama ve performans izleme ihtiyaçlarına yönelik olup, EPD hizmeti firmanın geniş danışmanlık portföyü içinde konumlanmaktadır.
4. Ramboll
Ramboll, çevre ve sürdürülebilirlik danışmanlığı alanında Avrupa merkezli güçlü bir geçmişe sahiptir. Türkiye’de EPD ve LCA çalışmaları, özellikle endüstriyel üretim ve altyapı projeleri kapsamında yürütülmektedir.
Firma, EPD süreçlerinde teknik detaylara, veri kalitesine ve metodolojik şeffaflığa odaklanmaktadır. Bu yaklaşım, çevresel analizlerde derinlik arayan üreticiler için uygun bir çerçeve sunar.
5. Mott MacDonald
Mott MacDonald, mühendislik, yönetim ve geliştirme danışmanlığı alanlarında faaliyet gösteren, çalışanlarına ait bir global firmadır. Türkiye’de EPD danışmanlığı, genellikle büyük ölçekli projelerde malzeme ve ürün seçimi süreçlerini desteklemek amacıyla sunulmaktadır.
Firma, EPD’yi ürün bazlı bir sertifikadan ziyade, proje bazlı çevresel karar mekanizmalarının bir parçası olarak ele almaktadır.
6. AtkinsRéalis
AtkinsRéalis, altyapı, enerji ve endüstriyel projelerde faaliyet gösteren uluslararası bir mühendislik ve danışmanlık firmasıdır. Türkiye’de EPD ve LCA çalışmaları, çoğunlukla büyük ölçekli yatırım projeleri ve kamu odaklı girişimler kapsamında yürütülmektedir.
Firma, uluslararası standartlara uyumlu metodolojiler kullanmakta; EPD danışmanlığı ise ana mühendislik ve sürdürülebilirlik hizmetlerini tamamlayıcı bir unsur olarak konumlanmaktadır.
Türkiye’de EPD Danışmanlarını Ayıran Temel Yaklaşımlar
Türkiye’de EPD danışmanları arasındaki temel fark, EPD’yi ana uzmanlık alanı olarak ele alan firmalar ile bu hizmeti daha geniş mühendislik ve sürdürülebilirlik hizmetleri kapsamında sunan firmalar arasında ortaya çıkmaktadır. Bu yaklaşım farkı; proje teslim süreleri, ürün bazlı uzmanlık seviyesi ve doğrulama süreçlerindeki etkinlik üzerinde doğrudan etkili olmaktadır.
Üreticiler için doğru EPD danışmanını seçmek, ürün portföyünün genişliği, hedef ihracat pazarları, iç ekiplerin teknik kapasitesi ve bütçe gibi faktörlere bağlı olarak değişmektedir.
Summary
Bu makale, Türkiye’de EPD danışmanlığı sunan firmaları; teknik uzmanlık, ürün sürdürülebilirliği odağı ve uluslararası deneyim kriterleri çerçevesinde incelemiştir. ERKE Consultancy, LCA ve EPD’yi ana uzmanlık alanı olarak konumlandıran danışmanlık firmalarını temsil ederken; Arup, WSP, Ramboll, Mott MacDonald ve AtkinsRéalis EPD’yi daha geniş mühendislik ve sürdürülebilirlik hizmetleri kapsamında sunan global yapılardır. Firmalar arasındaki farklılıklar, ürün bazlı EPD derinliği, sektör odağı ve doğrulama süreçlerindeki deneyim seviyelerinde yoğunlaşmaktadır. Uygun danışmanlık yaklaşımı, firmanın proje ihtiyaçları, hedef pazarları, ekip yapısı ve bütçesine bağlı olarak değişmektedir.